قله شیورکش یکی از همان قلههایی است که اسمش کمتر از همسایههای مشهورش شنیده میشود، اما وقتی وارد مسیرش شوی، خیلی زود میفهمی با یک قله «معمولی» طرف نیستی. شیورکش در البرز مرکزی و محدوده فشم – گرمابدر قرار دارد...
قله شیورکش یکی از همان قلههایی است که اسمش کمتر از همسایههای مشهورش شنیده میشود، اما وقتی وارد مسیرش شوی، خیلی زود میفهمی با یک قله «معمولی» طرف نیستی. شیورکش در البرز مرکزی و محدوده فشم – گرمابدر قرار دارد و با ارتفاعی حدود ۳۶۳۹ تا ۳۶۴۰ متر (در برخی منابع ۳۶۲۰ هم دیده میشود) از نظر ارتفاع شاید در حد قلههای پرطرفدار البرز نباشد، اما از نظر جنس مسیر، خطرهای خاص و نیاز به مهارت، برای بسیاری از تیمها جدیتر از بعضی چهار هزارمتریهاست.
شیورکش بهخصوص از سمت گردهها و دهلیزهای غربی، یک قله سنگی، ریزشی و مسیریابمحور است؛ یعنی اگر تیم آماده و هماهنگ نباشد، سرعت حرکت پایین میآید و با پایین آمدن سرعت، ریسکهایی مثل ریزش سنگ، خستگی، تصمیمگیری غلط و طولانی شدن فرود افزایش پیدا میکند. به همین دلیل، شیورکش معمولاً برای کسانی جذاب است که دنبال یک برنامه «خاصتر» هستند: کمی فنیتر، کمی خلوتتر، و با چاشنی چالش واقعی.
شیورکش در منطقه گرمابدر و بخش رودبار قصران از استان تهران قرار دارد. این قله از نظر قرارگیری، یک نقطه اتصال مهم در خطالرأسهای منطقه است:
در برخی نقشهها و گزارشها، نام قله به شکلهای مختلفی آمده است:
شیورکش / شیدرکش / شیربرکش. این اختلاف نام، در البرز مرکزی زیاد دیده میشود و بهترین کار این است که هنگام استفاده از ترک یا نقشه، به مختصات و موقعیت نسبی آن نسبت به کاسونک و پیرزنکلوم توجه کنید.
اگر بخواهیم خیلی روشن بگوییم:
شیورکش قلهای نیست که «فقط با زور پا» بروی بالا.
سه چیز این قله را متفاوت میکند:
در بخشهای انتهایی، مخصوصاً در دهلیزها و مسیرهای سنگی نزدیک قله، مهمترین خطر ریزش سنگ است. خیلی وقتها مسئله این نیست که آیا دست به سنگ میشوی یا نه؛ مسئله این است که سنگ زیر پایت یا نفر بالادستت حرکت نکند.
این قله برای تیمهایی که اختلاف سطح زیاد دارند، دردسرساز میشود. اگر چند نفر کند شوند و فاصلهها زیاد شود، خطر برخورد سنگ بالا میرود و همچنین تیم در «پنجره زمانی خوب هوا» گیر میکند. گزارشهایی هم هست که بهوضوح میگوید کندی تیم و عدم فاصلهگذاری صحیح، ریسک را بالا برده است.
در دهلیزها و نزدیک صخرهها، چند مسیر فرعی وجود دارد که ممکن است ظاهراً «بهتر» به نظر برسند اما خطرناکتر باشند؛ مثل انحراف به سمت دهلیزهای پرتگاهی یا صخرههای بیمنطق.
شیورکش را در فصول مختلف صعود میکنند، اما هر فصل ویژگی خودش را دارد:
نکته جالب این است که برخی تیمها زمستان را از نظر ریزش سنگ ایمنتر از تابستان میدانند، چون برف مثل یک «چسب طبیعی» بعضی سنگریزهها را میگیرد. ولی اگر باد شدید بزند یا مسیر یخزده باشد، داستان کاملاً عوض میشود.
به طور کلی دو سبک مسیر برای شیورکش رایج است:
این مسیر برای کسانی مناسب است که میخواهند یک مسیر نسبتاً قابل کنترلتر داشته باشند و در عوض طول مسیر بیشتر شود. معمولاً مسیر شامل این بخشهاست:
این مسیر برای تیمهای باتجربه میتواند گزینه خوبی باشد چون پاکوب/رد مسیر بهتر است و سنگریزشهای دهلیزی کمتر شما را تهدید میکند.
این همان مسیری است که در گزارش های زمستانی هم روی آن تاکید شده:
صعود از روستای گرمابدر، ورود به دره، رسیدن به ابتدای دو دره و سپس بالا رفتن از یال بین دو دره تا زیر گرده و دهلیزها.
این مسیر جذاب است، اما شرط دارد:
دسترسی معمول این است:
برای صعود از مسیر گرده غربی، معمولاً تیمها نزدیک انتهای مسیر روستا یا جایی که امکان پارک امن باشد خودرو را میگذارند و وارد دره میشوند.
در بعضی گزارشها استارت حدود ۲۵۴۰ متر ذکر شده و در برخی دیگر ۲۵۱۰ متر (محیطبانی). اختلاف به محل دقیق پارک و شروع پیادهروی برمیگردد.
مسیر را اگر بخواهیم ساده و کاربردی تقسیم کنیم:
پس از رسیدن به زیر گرده و جمعوجور کردن کولهها، وارد جدیترین بخش صعود شیورکش میشوید. این قسمت همان جایی است که بیشترین گزارشها درباره خطرات احتمالی آن نوشته شده و بیشترین اشتباهها هم معمولاً همینجا اتفاق میافتد.
برخلاف تصور بعضیها، مشکل اصلی دهلیزهای شیورکش درگیری تکنیکی با صخره نیست. مشکل اصلی:
در تابستان، دهلیزها اغلب پر از سنگهای لق هستند. در زمستان، دهلیزها با برف پر میشوند و اگر برف سفت شده باشد، عبور ایمنتر میشود، بهشرطی که تیم کلنگزنی بلد باشد و یخزدگی مسیر را دستکم نگیرد.
چند نکته بسیار مهم که بارها در گزارشها به آن اشاره شده:
پس از عبور از دهلیزها، تیم به خط گرده نزدیک میشود. اینجا معمولاً:
در این نقطه، هم از نظر روانی و هم فیزیکی، انرژی تیم دوباره بالا میآید. اما همینجا هم باید مراقب بود، چون خستگی باعث بیدقتی میشود.
رسیدن به قله شیورکش معمولاً از سمت چپ صخره نهایی انجام میشود. قله فضای خیلی بزرگی ندارد اما چشمانداز آن فوقالعاده است:
برای بسیاری از تیمها، شیورکش از آن قلههایی است که حس رضایت عمیق میدهد؛ چون میدانی صعودت فقط «راه رفتن» نبوده، بلکه تصمیمگیری و دقت هم در آن نقش داشته.
اگر بخواهیم صادقانه بگوییم، در شیورکش:
فرود از صعود مهمتر است.
بیشترین حوادث کوهستانی در مسیر فرود اتفاق میافتد و شیورکش هم از این قاعده مستثنا نیست.
چند انتخاب پیش روی تیمهاست:
این گزینه بهترین انتخاب برای اکثر تیمهاست.
بسیاری از تیمها بعداً اعتراف کردهاند که این مسیرها را فقط بهدلیل «کوتاهتر بودن» انتخاب کردهاند و بعد پشیمان شدهاند. این مسیرها برای تیمهای چندنفره توصیه نمیشود.
یک برنامه معمول و منطقی برای تیم آماده:
کل زمان برنامه معمولاً بین ۸ تا ۱۰ ساعت است، بسته به فصل، شرایط تیم و مسیر انتخابی.
نکته ایمنی: قله شیورکش برای افراد مبتدی توصیه نمیشود. مدیریت فاصله تیم و استفاده از کلاه ایمنی در بخشهای ریزشی الزامی است.
شیورکش قلهای نیست که بخواهید «سریع بزنید و تمام کنید». این قله احترام میخواهد؛
احترام به:
قله شیورکش یکی از آن قلل خاص البرز مرکزی است که شاید کمتر نامش شنیده شود، اما برای کسی که آن را صعود کرده، بهراحتی فراموش نمیشود. نه بهخاطر ارتفاعش، بلکه بهخاطر شخصیت مسیر، چالشهای واقعی و نیاز به تمرکز.
اگر به دنبال صعودی هستید که:
شیورکش میتواند یکی از بهترین انتخابها باشد؛ به شرط آنکه با آمادگی، احترام و عقل سلیم سراغش بروید.
| عنوان | توضیحات |
|---|---|
| نام قله | شیورکش |
| نامهای دیگر | شیربرکش، شیدرکش |
| نام لاتین | Qolle-ye Shivar-Kesh |
| ارتفاع | ۳۶۳۹ تا ۳۶۴۰ متر از سطح دریا |
| رشتهکوه | البرز مرکزی |
| استان | تهران |
| منطقه | فشم – گرمابدر (رودبار قصران) |
| مختصات جغرافیایی | °۳۵´۵۷´´۴۰ شمالی – °۵۱´۴۱´´۲۰ شرقی |
| نزدیکترین روستا | گرمابدر |
| مسیرهای رایج صعود | یال شمالی از گردنه یونزا، گرده و یال غربی از گرمابدر |
| مسیر پیشنهادی برای صعود اول | مسیر یال شمالی (اتصال به کاسونک) |
| مسیر فنی و چالشی | گرده و دهلیزهای غربی |
| اختلاف ارتفاع صعود | حدود ۱۱۰۰ تا ۱۲۰۰ متر |
| مسافت رفتوبرگشت | حدود ۱۵ تا ۱۷ کیلومتر (بسته به مسیر) |
| مدت زمان معمول برنامه | ۸ تا ۱۰ ساعت |
| درجه سختی | متوسط رو به سخت |
| مناسب برای مبتدیان | خیر |
| بهترین فصل صعود | اواخر بهار، تابستان، اواخر زمستان (با تجهیزات کامل) |
| منابع آب | فاقد منبع مطمئن در ارتفاعات |
| آنتندهی | گرمابدر و روی قله معمولاً آنتن دارد |
| قلل همجوار | کاسونک، پیرزنکلوم، مهرچال، کافره، یونزا |
| مهمترین خطرات | ریزش سنگ، دهلیزهای ریزشی، مسیریابی اشتباه |
| تجهیزات کلیدی | کلاه ایمنی (تابستان)، کلنگ و کرامپون (زمستان)، GPS |
آیا سؤالی دارید؟
همین حالا با ما تماس بگیرید تا کارشناسان ما شما را راهنمایی کنند.
