خونریزی یکی از شایعترین و در عین حال خطرناکترین وضعیتهایی است که ممکن است در خانه، محل کار، جاده، کوهستان یا هنگام ورزش با آن مواجه شویم. از یک بریدگی کوچک هنگام آشپزی گرفته تا یک حادثه جدی در طبیعت...
خونریزی یکی از شایعترین و در عین حال خطرناکترین وضعیتهایی است که ممکن است در خانه، محل کار، جاده، کوهستان یا هنگام ورزش با آن مواجه شویم. از یک بریدگی کوچک هنگام آشپزی گرفته تا یک حادثه جدی در طبیعت یا تصادف رانندگی، دانستن نحوه برخورد صحیح با خونریزی میتواند جان انسانها را نجات دهد.
در بسیاری از موارد، چند اقدام ساده و سریع میتواند از از دست رفتن خون زیاد جلوگیری کند و فرصت لازم برای رسیدن نیروهای امدادی را فراهم کند. اما اگر این اقدامات را ندانیم، حتی یک خونریزی ساده نیز ممکن است به یک وضعیت خطرناک تبدیل شود.
در این مقاله به صورت کامل، ساده و کاربردی یاد میگیریم که:
خونریزی به خروج خون از رگهای خونی گفته میشود که معمولاً به دلیل آسیب به پوست، بافتها یا رگها رخ میدهد. بدن انسان حدود ۵ لیتر خون دارد و از دست دادن مقدار زیادی از آن میتواند باعث شوک، کاهش اکسیژنرسانی به اندامها و حتی مرگ شود.
خونریزی میتواند به دو نوع اصلی تقسیم شود:
در این حالت خون از بدن خارج شده و روی پوست دیده میشود.
مثالها:
در این حالت خون داخل بدن جمع میشود و از بیرون دیده نمیشود.
علائم آن ممکن است شامل موارد زیر باشد:
خونریزی داخلی بسیار خطرناک است و نیاز به مداخله پزشکی فوری دارد.
برای درک بهتر شدت خونریزی، لازم است با انواع آن آشنا شویم.
این نوع خونریزی از رگهای بسیار کوچک ایجاد میشود.
ویژگیها:
مثال:
در این حالت خون از سیاهرگ خارج میشود.
ویژگیها:
این خطرناکترین نوع خونریزی است.
ویژگیها:
در چنین شرایطی باید فوراً خونریزی را متوقف کرد.
قانون طلایی در کنترل خونریزی این است:
فشار مستقیم روی محل زخم
در بیشتر موارد همین کار ساده میتواند خونریزی را متوقف کند.
این مراحل ساده را به ترتیب انجام دهید تا در شرایط اضطراری، کنترل بهتری روی خونریزی داشته باشید.
اول آرامش خودتان را حفظ کنید و سریع وضعیت فرد آسیبدیده را بررسی کنید.
مطمئن شوید خطری مثل شیشه، چاقو، برق یا تردد خودرو وجود نداشته باشد.
با گاز استریل، پارچه تمیز یا لباس، مستقیم روی محل زخم فشار وارد کنید.
اگر پارچه خونی شد، آن را برندارید؛ فقط یک لایه دیگر روی آن بگذارید.
اگر آسیب در دست یا پا است، آن را کمی بالاتر از سطح قلب قرار دهید.
اگر خونریزی بند نمیآید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید و کمک تخصصی بخواهید.
در صورت مواجهه با فردی که دچار خونریزی شده است، مراحل زیر را انجام دهید.
اولین قدم حفظ آرامش است.
اگر شما مضطرب شوید:
قبل از کمک کردن مطمئن شوید:
مثلاً در تصادف جادهای ابتدا به عبور خودروها توجه کنید.
برای جلوگیری از انتقال بیماریها بهتر است:
استفاده کنید.
این مهمترین اقدام است.
برای این کار:
نکته مهم:
پارچه را مرتب برندارید تا زخم را نگاه کنید. این کار باعث ادامه خونریزی میشود.
اگر امکان دارد:
این کار باعث کاهش جریان خون و کمک به بند آمدن خونریزی میشود.
بعد از کاهش خونریزی:
باند باید:
در برخی شرایط خونریزی بسیار شدید است و اقدامات معمول کافی نیست.
در این حالت باید اقدامات جدیتری انجام داد.
تورنیکه وسیلهای است که برای قطع موقت جریان خون در اندام استفاده میشود.
این روش فقط در موارد زیر استفاده میشود:
نکته بسیار مهم:
زمان بستن تورنیکه را یادداشت کنید.
زیرا استفاده طولانی ممکن است به بافتها آسیب بزند.
خونریزی شدید ممکن است باعث شوک شود.
علائم شوک:
در این حالت:
در موارد زیر تماس با اورژانس ضروری است:
خون دماغ شدن بسیار شایع است.
برای کنترل آن:
نکته مهم:
سر را به عقب نبرید چون خون وارد گلو میشود.
در فعالیتهای ورزشی مانند:
احتمال زخم و خونریزی وجود دارد.
بنابراین همیشه همراه خود داشته باشید:
داشتن یک جعبه کمکهای اولیه کوچک در کوله میتواند بسیار حیاتی باشد.
بعضی اشتباهات میتوانند وضعیت را بدتر کنند.
اگر خونریزی شدید است، ابتدا باید آن را متوقف کرد.
این کار باعث شروع مجدد خونریزی میشود.
ریختن موادی مانند:
روی زخم بسیار خطرناک است.
اگر فرد بعد از ضربه:
دارد، احتمال خونریزی داخلی وجود دارد.
یک جعبه کمکهای اولیه مناسب باید شامل موارد زیر باشد:
داشتن این وسایل در خانه، خودرو یا کوله کوهنوردی و سفر بسیار ضروری است.
اگر فرد:
وضعیت میتواند تهدیدکننده زندگی باشد.
در چنین شرایطی باید فوراً کمک پزشکی دریافت شود.
خونریزی یکی از شرایط اضطراری است که ممکن است در هر زمان و مکانی رخ دهد. دانستن اصول کمکهای اولیه میتواند تفاوت میان زندگی و مرگ باشد.
مهمترین نکات در مواجهه با خونریزی عبارتاند از:
با یادگیری این مهارتها میتوانیم در مواقع بحرانی از جان خود و دیگران محافظت کنیم.
اگر خونریزی شدید است ابتدا باید آن را متوقف کرد، سپس زخم را تمیز و ضدعفونی کرد.
فقط در خونریزی شدید اندامها که با فشار مستقیم کنترل نمیشود.
در بیشتر خونریزیهای اندامها کمککننده است.
باید فوراً با اورژانس تماس گرفت.
| وضعیت خونریزی | اقدام فوری | نکته مهم |
|---|---|---|
| بریدگی سطحی | شستوشوی زخم و فشار ملایم با گاز استریل | پس از توقف خونریزی از چسب زخم استفاده کنید |
| خونریزی متوسط | فشار مستقیم با پارچه یا گاز استریل | حداقل ۵ تا ۱۰ دقیقه فشار را حفظ کنید |
| خونریزی شدید | فشار قوی روی زخم و بالا نگه داشتن عضو آسیبدیده | در صورت ادامه خونریزی فوراً اورژانس را خبر کنید |
| خونریزی شریانی | فشار شدید روی زخم یا استفاده از تورنیکه | این نوع خونریزی بسیار خطرناک است |
| خونریزی بینی | نشستن، خم کردن سر به جلو و فشار دادن بینی | سر را به عقب نبرید |
| خونریزی همراه با علائم شوک | خواباندن فرد و بالا آوردن پاها | فوراً با اورژانس تماس بگیرید |
آیا سؤالی دارید؟
همین حالا با ما تماس بگیرید تا کارشناسان ما شما را راهنمایی کنند.
