جنگ فقط صدای انفجار و درگیری نظامی نیست. برای مردم عادی، جنگ معمولاً با قطع آب، برق، گاز، اینترنت، کمبود مواد غذایی، ناامنی و بیثباتی روانی شروع میشود. در چنین شرایطی، آمادگی قبلی میتواند تفاوت بین «کنترل اوضاع» و «آشفتگی کامل» باشد.
این مقاله یک راهنمای عملی، واقعبینانه و قابل اجرا برای معرفی لوازم ضروری هنگام جنگ است؛ نه از زاویه نظامی، بلکه از دید بقا و آمادگی خانوادگی.
هدف این راهنما:
کمک به شما برای آمادهسازی حداقل امکانات لازم برای ۷۲ ساعت اول تا چند هفته شرایط بحرانی.
چرا آمادگی قبل از بحران حیاتی است؟
بیشتر مردم وقتی به فکر تهیه تجهیزات اضطراری میافتند که بحران شروع شده؛ دقیقاً زمانی که:
- فروشگاهها خالی میشوند
- قیمتها جهش میکند
- دسترسی به تجهیزات محدود میشود
- تصمیمگیری منطقی سختتر میشود
آمادگی یعنی:
- خرید با آرامش، نه از روی ترس
- انتخاب آگاهانه، نه احساسی
- داشتن برنامه، نه واکنش لحظهای
اصل طلایی بقا در شرایط جنگی
در تمام سناریوهای بحران (جنگ، زلزله، قطع سراسری زیرساختها) سه نیاز همیشه در اولویتاند:
- آب
- گرما و سرپناه
- انرژی و روشنایی
هر وسیلهای که تهیه میکنید باید مستقیم یا غیرمستقیم یکی از این سه نیاز را پوشش دهد.
۱. آب و تأمین مایعات (مهمترین اولویت)
بدن انسان بدون آب حداکثر ۳ روز دوام میآورد. در شرایط جنگی، شبکه آب شهری اولین سیستمی است که ممکن است مختل شود.
حداقل نیاز آب
- هر نفر: ۳ لیتر در روز
- برای ۷۲ ساعت: حداقل ۹ لیتر برای هر نفر
لوازم ضروری مرتبط با آب
- بطری یا گالن آب ذخیره
- قمقمه یا بطری مقاوم قابل حمل
- قرص تصفیه آب یا فیلتر آب اضطراری
- ظروف دربدار برای ذخیره آب
📌 نکته مهم:
حتی اگر آب در دسترس باشد، قابل شرب بودن آن تضمینشده نیست. این امکان هست که منابع آب لوله کشی به هر دلیلی آلوده شده باشند.
آب و غذا برای چند روز برداریم؟
استاندارد جهانی آمادگی بحران توصیه میکند حداقل برای ۷۲ ساعت (۳ روز) آب و غذا در خانه داشته باشید. این بازه زمانی معمولاً بحرانیترین مرحله پس از شروع جنگ یا قطع زیرساختهاست.
- آب: حداقل ۳ لیتر برای هر نفر در روز (برای نوشیدن و حداقل بهداشت)
- غذا: مواد ماندگار، کمحجم و بدون نیاز جدی به پختوپز مثل کنسرو، بیسکویت انرژیزا، مغزها و غذای خشک
- دارو: داروهای مصرفی هر فرد برای حداقل ۷ روز
نکته مهم: اگر شرایط منطقهای یا خانوادگی خاصی دارید (کودک، سالمند، بیماری خاص)، بهتر است این ذخیره را برای ۵ تا ۷ روز افزایش دهید.
۲. غذا و تغذیه اضطراری
در بحران، غذا بیشتر از آنکه لذتبخش باشد، منبع انرژی و بقا است.
ویژگیهای غذای مناسب شرایط جنگ
- ماندگاری بالا
- نیاز کم به پختوپز
- حجم و وزن کم
- ارزش غذایی مناسب
اقلام پیشنهادی
- کنسروها (حبوبات، ماهی، خوراک آماده)
- بیسکویتهای انرژیزا
- مغزها (بادام، گردو، بادامزمینی)
- عسل، خرما، شکلات تلخ
- غذای خشک یا نیمهآماده
📌 ابزار مکمل:
- درببازکن دستی
- اجاق سفری یا سرشعله
- کپسول گاز کوچک
📌 مطلب مرتبط: کیف اضطراری (Go-Bag) چیست؟
آماده بودن برای شرایط غیرمنتظره یکی از کلیدیترین اصول بقا در بحران است. اگر میخواهید بدانید کیف اضطراری یا Go-Bag چیست، چه وسایلی باید داخلش باشد و چطوری آن را آماده کنید، راهنمای کاملش را در لینک زیر بخوانید:
مطالعه کامل مطلب «کیف اضطراری (Go-Bag) چیست؟»
این مطلب بهصورت گامبهگام به شما یاد میدهد چطور یک کیف اضطراری حرفهای آماده کنید، چه وسایلی باید داخلش باشد، و نکات کاربردی دیگر برای بقا در شرایط جنگ یا بحران.
۳. روشنایی و انرژی
قطع برق یکی از رایجترین پیامدهای جنگ است. تاریکی فقط مشکل دید نیست؛ امنیت روانی و فیزیکی را هم کاهش میدهد.
وسایل ضروری روشنایی
- چراغ پیشانی (هندزفری)
- چراغ قوه با باتری یدک
- چراغ اضطراری شارژی
- شمع (بهعنوان آخرین گزینه)
انرژی و شارژ
- پاوربانک با ظرفیت بالا
- کابلهای مقاوم
- در صورت امکان: پنل خورشیدی کوچک
۴. گرما، پوشاک و تنظیم دمای بدن
حتی در فصل گرم، شبها میتوانند سرد و خطرناک باشند. هیپوترمی (افت دمای بدن) یکی از خطرات جدی در شرایط بحرانی است.
اقلام حیاتی
- لباس گرم لایهای
- کاپشن یا پانچوی ضدباد
- جوراب گرم اضافه
- دستکش و کلاه
- پتو یا پتوی نجات (Emergency Blanket)
📌 نکته بقا:
لباس چندلایه از یک لباس خیلی ضخیم مؤثرتر است.
ماندگاری مواد غذایی مناسب شرایط جنگ و بحران
در شرایط جنگی یا بحران، انتخاب مواد غذایی فقط به سیر شدن محدود نمیشود؛ ماندگاری، ایمنی و عدم وابستگی به یخچال نقش کلیدی دارند. جدول زیر یک راهنمای عملی برای انتخاب مواد غذایی مناسب است.
- نان خشک و نان تُست: ۲ تا ۶ ماه در جای خشک و خنک (در صورت بستهبندی مناسب)
- بیسکویت ساده و بیسکویت انرژیزا: ۶ تا ۱۲ ماه
- برنج سفید: تا ۱ سال (در ظروف دربسته و دور از رطوبت)
- ماکارونی و پاستای خشک: ۱ تا ۲ سال
- حبوبات خشک (عدس، لوبیا، نخود): ۱ تا ۲ سال
- کنسرو تن ماهی و کنسروهای گوشتی: ۲ تا ۵ سال (در صورت سالم بودن قوطی)
- کنسرو سبزیجات: ۱ تا ۳ سال
- عسل طبیعی: بسیار طولانی (عملاً بدون تاریخ انقضا)
- خرما و میوه خشک: ۶ تا ۱۲ ماه
- شکلات تلخ: ۱ تا ۲ سال
نکته ایمنی: هرگونه کنسرو بادکرده، زنگزده یا نشتیدار را حتی در شرایط بحران مصرف نکنید.
۵. کمکهای اولیه و بهداشت (حیاتی ولی فراموششده)
در بحران، دسترسی به مراکز درمانی محدود یا غیرممکن میشود.
محتویات حداقلی جعبه کمکهای اولیه
- باند، گاز استریل، چسب زخم
- بتادین یا محلول ضدعفونی
- مسکنها
- داروهای شخصی (حداقل برای ۷ روز)
- دستکش یکبارمصرف
- ماسک
بهداشت فردی
- دستمال مرطوب
- صابون یا ژل ضدعفونی
- مسواک و خمیر دندان
- کیسه زباله ضخیم
- نوار بهداشتی
راهنمای تقریبی مصرف کپسول سفری برای پختوپز
یکی از سوالات رایج در آمادگی بحران این است که با هر کپسول گاز سفری چقدر میتوان آشپزی کرد. بسته به مدل کپسول، نوع غذا و شدت شعله، مصرف متفاوت است؛ اما **بهصورت تقریبی** این راهنما را ببینید:
مشاهده محصول: کپسول گاز کوهنوردی ۲۳۰ گرمی
| نوع پخت | مدت تقریبی با کپسول ۲۳۰ گرم |
|---|---|
| گرم کردن آب برای چای یا قهوه | تا ~۸–۱۲ بار |
| پخت برنج برای ۲ نفر | ~۲–۳ وعده |
| پخت ماکارونی یا غذای ساده | ~۳–۴ وعده |
| پخت غذاهای کمآب مثل حبوبات از قبل خیسانده | ~۲–۳ وعده |
نکته: مقدار مصرف وابسته به:
- شدت و نوع شعله
- باد و دما
- نوع قابلمه و دربدار بودن
۶. ارتباط و دریافت اطلاعات
در شرایط جنگی، شایعه خطرناکتر از بیخبری است.
ابزارهای مهم ارتباطی
- رادیو باتریخور یا شارژی
- پاوربانک اختصاصی برای موبایل
- دفترچه کوچک شمارههای مهم
- سوت نجات (برای اعلام موقعیت)
۷. کیف نجات (Bug Out Bag) چیست؟
کیف نجات یک کوله پشتی آماده است که اگر مجبور شدید خانه را ترک کنید، همه چیز را در چند ثانیه بردارید و بروید.
ویژگیهای کیف نجات:
- وزن منطقی
- دسترسی سریع
- چیدمان منظم
- مخصوص هر نفر
📌 پیشنهاد حرفهای:
برای هر عضو خانواده یک کیف جداگانه، حتی برای کودکان (سبکتر).
۸. ایمنی فردی و حفاظت غیرنظامی
در شرایط جنگی، هدف مردم عادی «درگیری» نیست؛ کاهش ریسک و حفظ جان است. بسیاری از خطرات نه از جنگ مستقیم، بلکه از ناامنی محیطی، آوار، شیشه شکسته و ازدحام ایجاد میشوند.
لوازم ایمنی ضروری
- عینک محافظ (در برابر گرد و غبار و شیشه)
- دستکش کار ضخیم
- ماسک تنفسی یا ماسک فیلتردار
- کفش مقاوم با زیره ضخیم
- کلاه ایمنی یا کلاه سخت (در صورت دسترسی)
📌 نکته مهم:
این تجهیزات «دفاعی» هستند، نه تهاجمی. هدف، زنده ماندن و سالم ماندن است.
۹. امنیت خانه در شرایط جنگ
اگر مجبور به ماندن در خانه باشید، همان خانه میتواند به امنترین یا خطرناکترین مکان تبدیل شود.
اقدامات ساده ولی حیاتی
- انتخاب یک اتاق امن (کم پنجره، دیوار ضخیمتر)
- دور نگه داشتن تخت و محل استراحت از پنجرهها
- پوشاندن شیشهها با پرده ضخیم
- آماده داشتن کیف نجات کنار در خروجی
- دانستن مسیرهای خروج اضطراری ساختمان
لوازم کمهزینه ولی کاربردی
- چراغ اضطراری در هر اتاق
- خاموشکننده آتش
- نوار چسب پهن (برای شیشهها)
- طناب و کارابین ساده
۱۰. آمادگی روانی؛ سلاح پنهان بقا
ترس، استرس و تصمیمهای عجولانه بیشترین آسیب را وارد میکنند.
ابزارهای ساده برای حفظ آرامش
- برنامه مشخص (بدانید در هر سناریو چه میکنید)
- سرگرمی کوچک (کتاب، کارت، بازی ساده)
- داروهای اضطراب در صورت نیاز پزشکی
- گفتوگوی شفاف با اعضای خانواده (بهویژه کودکان)
📌 واقعیت:
آدمی که آرامتر است، تصمیمهای درستتری میگیرد.
۱۱. اشتباهات رایج مردم در آمادهسازی
خیلیها تجهیزات میخرند، اما آماده نیستند.
اشتباهات متداول
- خرید زیاد ولی بدون برنامه
- تمرکز فقط روی غذا، فراموشی آب
- نداشتن کیف نجات آماده
- نادیده گرفتن سالمندان و کودکان
- ندانستن محل وسایل در لحظه بحران
۱۲. چکلیست نهایی لوازم ضروری هنگام جنگ
حداقل تجهیزات برای هر خانواده
آب و غذا
- آب ذخیره (۳ لیتر × هر نفر × روز)
- غذای ماندگار و کمحجم
انرژی و روشنایی
- چراغ قوه / پیشانی
- پاوربانک
- باتری یدک
پوشاک و گرما
- لباس گرم
- پتو یا پتوی نجات
بهداشت و درمان
- جعبه کمکهای اولیه
- داروهای شخصی
- اقلام بهداشتی
ارتباط و ایمنی
- رادیو
- سوت
- عینک و دستکش
- کیف نجات آماده
- چاقو سفری کوچک یا چند کاره
جمعبندی: آمادگی یعنی انتخاب آگاهانه
لوازم ضروری هنگام جنگ قرار نیست شما را به یک قهرمان تبدیل کند؛
قرار است شما و خانوادهتان را زنده، سالم و آرام نگه دارد.
آمادگی:
- ترس نیست
- اغراق نیست
- بدبینی نیست
بلکه عقلانیت در برابر واقعیتهای غیرقابل پیشبینی است.
بهترین زمان آماده شدن: قبل از بحران
بدترین زمان: وسط بحران
✅ چکلیست لوازم ضروری هنگام جنگ و بحران
«این چکلیست حداقل تجهیزات پیشنهادی برای آمادگی خانوادگی در شرایط جنگ و بحران است. بسته به محل زندگی و شرایط فردی قابل تنظیم است.»
| دستهبندی | اقلام ضروری |
|---|---|
| آب و مایعات | آب آشامیدنی (۳ لیتر برای هر نفر در روز)، بطری یا قمقمه، قرص یا فیلتر تصفیه آب |
| غذا | کنسرو ماندگار، بیسکویت انرژیزا، مغزها، خرما، عسل، غذای خشک یا نیمهآماده |
| پختوپز | اجاق سفری، کپسول گاز کوچک، فندک یا کبریت ضدآب، درببازکن دستی |
| روشنایی | چراغ قوه، چراغ پیشانی، چراغ اضطراری شارژی، باتری یدک |
| انرژی | پاوربانک پرظرفیت، کابل شارژ مقاوم، در صورت امکان پنل خورشیدی کوچک |
| پوشاک و گرما | لباس گرم لایهای، کاپشن یا پانچو ضدباد، جوراب اضافه، کلاه و دستکش |
| خواب و استراحت | پتو، پتوی نجات (Emergency Blanket)، زیرانداز سبک |
| کمکهای اولیه | باند و گاز استریل، چسب زخم، بتادین، مسکن، داروهای شخصی |
| بهداشت فردی | دستمال مرطوب، ژل ضدعفونی، صابون، مسواک و خمیر دندان، دستکش یکبارمصرف |
| ایمنی فردی | عینک محافظ، ماسک تنفسی، دستکش کار، کفش مقاوم |
| ارتباط و اطلاعرسانی | رادیو باتریخور یا شارژی، موبایل شارژ شده، دفترچه شمارههای مهم |
| ابزارهای عمومی | چاقوی چندکاره، طناب، چسب پهن، کیسه زباله ضخیم |
| کیف نجات | کولهپشتی مقاوم، چیدمان منظم اقلام، وزن متعادل |
| مدارک و پول | کپی مدارک شناسایی، پول نقد، فلش حاوی مدارک مهم |
| آرامش روانی | کتاب کوچک، بازی ساده، هدفون، وسایل آرامبخش شخصی |
سوالات رایج درباره لوازم ضروری هنگام جنگ
❓ ۱. آیا واقعاً لازم است همه این تجهیزات را تهیه کنیم؟
پاسخ:
خیر. هدف این لیست، آمادهسازی حداقلی و هوشمندانه است. بسیاری از اقلام را احتمالاً همین حالا در خانه دارید. کافی است آنها را منظم، در دسترس و کامل کنید، نه اینکه همهچیز را یکجا بخرید.
❓ ۲. اگر فضای کمی در خانه داریم، اولویت با کدام وسایل است؟
پاسخ:
در فضای محدود، اولویت همیشه با این سه مورد است:
- آب آشامیدنی
- غذای ماندگار و کمحجم
- روشنایی و انرژی (چراغ قوه و پاوربانک)
بعد از آن، کمکهای اولیه و پوشاک گرم قرار میگیرند.
❓ ۳. آیا نگهداشتن این وسایل باعث ترس یا اضطراب خانواده نمیشود؟
پاسخ:
برعکس؛ آمادگی درست باعث کاهش اضطراب میشود. وقتی بدانید برای چند روز آینده آماده هستید، آرامش بیشتری خواهید داشت. مهم است که این موضوع را بهخصوص برای کودکان، آرام و بدون بزرگنمایی توضیح دهید.
❓ ۴. کیف نجات (Bug Out Bag) را کجا نگه داریم؟
پاسخ:
بهترین مکان:
- نزدیک در خروجی
- یا جایی که در تاریکی هم بهراحتی پیدا شود
کیف نجات نباید در انبار شلوغ یا کمدهای دور از دسترس باشد.
❓ ۵. هر چند وقت یکبار باید وسایل اضطراری را بررسی کنیم؟
پاسخ:
حداقل هر ۶ ماه یکبار:
- تاریخ انقضای غذا و داروها
- سلامت باتریها و پاوربانک
- سالم بودن کیف و تجهیزات
بررسی دورهای، آمادگی واقعی را تضمین میکند.
❓ ۶. آیا این آمادگی فقط مخصوص شرایط جنگ است؟
پاسخ:
خیر. همین تجهیزات در شرایطی مثل:
- زلزله
- سیل
- قطع طولانیمدت برق و آب
- بحرانهای شهری
هم کاملاً کاربردی هستند. به همین دلیل به آنها «تجهیزات آمادگی بحران» گفته میشود.
❓ ۷. اگر نتوانیم از خانه خارج شویم، این وسایل چقدر کمک میکنند؟
پاسخ:
بسیار زیاد. بیشتر این تجهیزات دقیقاً برای ماندن امن در خانه طراحی شدهاند:
آب، غذا، روشنایی، گرما، بهداشت و ارتباط حداقلی—همه برای دوام آوردن تا بازگشت شرایط پایدار.
