نخستین جنگجوی یخ در دنیای مردانه زمستان هیمالیا ۱۰ فوریه ۱۹۹۳، بر فراز ۸۱۸۸ متر ارتفاع، در سرمایی که نفس را یخ میزد و بادی که هر لحظه تعادل را تهدید میکرد، زنی ۲۴ ساله از سوئیس ایستاد و تاریخ...
۱۰ فوریه ۱۹۹۳، بر فراز ۸۱۸۸ متر ارتفاع، در سرمایی که نفس را یخ میزد و بادی که هر لحظه تعادل را تهدید میکرد، زنی ۲۴ ساله از سوئیس ایستاد و تاریخ کوهنوردی را تغییر داد. ماریان شاپویزات با صعود زمستانی به قله چوآیو، به نخستین زنی تبدیل شد که یک قله بالای هشتهزار متر را در زمستان فتح میکند؛ رکوردی که بیش از ۲۵ سال دستنخورده باقی ماند.
اما این فقط یک رکورد نبود؛ لحظهای بود که زمستان هیمالیا دیگر صرفاً قلمرو مردان به شمار نمیرفت.
در دنیای کوهنوردی، زمستان معنایی متفاوت دارد. اگر تابستان فصل صعود است، زمستان فصل بقاست.
در چنین شرایطی، انتخاب صحیح تجهیزات کوهنوردی از جمله پوشاک لایهای، کفش مناسب ارتفاع و دستکشهای زمستانی عایق، نقش حیاتی در بقا دارد.
چوآیو که ششمین قله مرتفع جهان است، در شرایط عادی یکی از «در دسترسترین» هشتهزارمتریها محسوب میشود. اما زمستان، چهرهای کاملاً دیگر از این کوه نشان میدهد. شیبهای یخی، تیغههای بادخورده و دمای مرگبار، آن را به چالشی در حد غولهایی چون K2 تبدیل میکند.
شاپویزات عضو تیمی بینالمللی به سرپرستی کوهنورد اسپانیایی مانوئل گونزالز Manuel Gonzalez بود. تیم از سمت تبت و از طریق گذرگاه نانگپا لا به منطقه نزدیک شد. بارش سنگین برف آنها را مجبور کرد کمپ اصلی را پایینتر از حد معمول، در ارتفاع حدود ۵۰۷۰ متر، برپا کنند.
سبک صعودشان قابل توجه بود:
در ۸ فوریه چهار عضو تیم به قله رسیدند. دو روز بعد، در ۱۰ فوریه، شاپویزات همراه با میگل آنخل سانچز آرژانتینی به قله ایستاد. برای سانچز نیز این صعود یک رکورد ملی محسوب میشد.
شاپویزات پیش از این نیز تجربه ارتفاع داشت. در ۲۱ سالگی قله آکانکاگوآ را صعود کرده بود؛ تجربهای که شناخت دقیقی از واکنش بدنش به کمبود اکسیژن به او داد.
جالب آنکه او هنگام بازگشت از چو اویو، هنوز به اهمیت تاریخی کارش آگاه نبود. تنها پس از گفتوگو با وقایعنگار معروف هیمالیا، الیزابت هاولی، متوجه شد که نخستین زن فاتح زمستانی یک هشتهزارمتری شده است.
پیش از او، زمستان هشتهزارمتریها عمدتاً قلمرو لهستانیها بود؛ گروهی که به «جنگجویان یخ» شهرت داشتند. در سال ۱۹۸۵، ماسیژ بربکا و ماسیژ پاولوسکی نخستین صعود زمستانی چوآیو را انجام دادند. اندکی بعد، اسطوره لهستانی کوکوچکا نیز آن را تکرار کرد و همان زمستان قله دائولاگیری را صعود کرد.
پیشتر در ۱۹۸۲، رینهولد مسنر نیز تلاش زمستانی بدون اکسیژن بر روی چوآیو داشت که در ارتفاع ۷۵۰۰ متر متوقف شد.
شاپویزات در واقع وارد میدانی شد که تنها سختترین مردان کوهنوردی در آن حضور داشتند — و با موفقیت بیرون آمد.
برخلاف روایتهای پرهیاهوی «فتح» و «تسخیر»، شاپویزات همواره کوه را فضایی برای دروننگری میدانست. او تحصیلکرده ادبیات و علوم ورزشی در دانشگاه لوزان است و سالها به عنوان معلم زبان فرانسه و تربیت بدنی فعالیت کرده است.
او هیچگاه نخواست از کوهنوردی حرفهای پول دربیاورد یا به چهرهای رسانهای تبدیل شود. حتی پس از صعود تاریخیاش، زندگی ساده و آموزشی خود را ادامه داد.
در سالهای بعد:
صعود زمستانی او بیش از دو دهه بدون تکرار باقی ماند. سرانجام در سال ۲۰۱۸، کوهنورد فرانسوی الیزابت روول Elisabeth Revol توانست در زمستان قله نانگاپاربات را صعود کند.
این فاصله زمانی نشان میدهد که رکورد شاپویزات چقدر دشوار و خاص بوده است. حتی در دهههای اخیر که تجهیزات پیشرفتهتر، پیشبینیهای هواشناسی دقیقتر و لجستیک تجاری گستردهتر شدهاند، زمستان هشتهزارمتریها همچنان چالشی بنیادین باقی مانده است.
۱. شکستن کلیشه جنسیتی در جدیترین عرصه کوهنوردی
۲. انجام صعود بدون اکسیژن مکمل
۳. تحقق موفقیت در دورهای با امکانات محدودتر
۴. الهامبخشی برای نسل جدید کوهنوردان زن
زمستان همچنان آخرین مرز واقعی هیمالیاست. در حالی که بسیاری از هشتهزارمتریها امروز با پشتیبانی تجاری گسترده صعود میشوند، زمستان هنوز عرصهای است که تجربه، ذهنیت و آمادگی روانی بیش از هر چیز اهمیت دارد.
داستان Marianne Chapuisat صرفاً درباره ایستادن بر فراز Cho Oyu نیست. این داستان درباره عبور از مرزهای ذهنی است. درباره لحظهای که نشان داد محدودیتها اغلب ساخته ذهن ما هستند.
او با سکوت، فروتنی و تمرکز بر تجربه شخصیاش، فصلی تازه در تاریخ کوهنوردی گشود. زمستان ۱۹۹۳ نهتنها یک قله، بلکه یک تصور قدیمی را نیز شکست: اینکه بعضی مرزها «برای زنان» بستهاند.
شاید بزرگترین دستاورد او همین باشد — نه فقط فتح یک کوه، بلکه باز کردن راهی که دیگران بتوانند از آن عبور کنند.
آیا سؤالی دارید؟
همین حالا با ما تماس بگیرید تا کارشناسان ما شما را راهنمایی کنند.
